![](/img/ok2.png)
- ANA SAYFA
- ARAŞTIRMA MERKEZLERİ
- MAM
- Kadîm ile Cedîd Arasında – III. Selim Döneminde Bir Mevlevi Şeyhi: Abdülbâki Nâsır Dede’nin Musıki Yazmaları
MAM YUVARLAK MASA TOPLANTILARI
Kadîm ile Cedîd Arasında – III. Selim Döneminde Bir Mevlevi Şeyhi: Abdülbâki Nâsır Dede’nin Musıki Yazmaları
Cem Behar
10 Aralık 2022 Cumartesi 16:30 Salon: ŞAKİR KOCABAŞ SALONU
Onur Öner'in (Dr.) hazırladığı "Müziği Kitaptan Dinlemek" toplantı dizisinin dördüncü oturumunda Cem Behar'ın* (Prof. Dr.) III. Selim döneminde yaşamış bir Mevlevî şeyhi olan Abdülbâki Nâsır Dede'nin musiki yazmalarını incelediği Kadim ile Cedid Arasında** kitabını konuşacağız.
Arka kapaktan:
“İstanbul’un Yenikapı Mevlevîhanesi şeyhlerinden Abdülbâki Nâsır Dede (1765-1821; şeyhliği 1804-1821) 1794 ile 1796 yılları arasında geleneksel Osmanlı/Türk musıkisiyle ilgili çok önemli iki eser kaleme almıştır. Bunların ilki bu musıkinin kullandığı perdeleri listeleyen, bunların nasıl duyurulacağını gösteren, usûlleri, makam ve terkipleri sıralayıp açıklayan ve musıki icrası hakkında bazı faydalı bilgiler de içeren bir tür musıki teorisi kitabı olan “Tedkik ve Tahkik”le birlikte onun kısa bir ilâvesidir (yani Zeyl). İkincisi ise kendi geliştirdiği bir notalama sistemini açıkladıktan sonra buna örnek olmak üzere yeni bestelenmiş birkaç musıki eserini notaya aldığı risaledir ve “Tahririyetü’l Musıki” [Musıkinin Yazıyla İfadesi] başlığını taşır. Bu eser genellikle “Tahririye” olarak bilinir. Yani Abdülbâki Nâsır Dede bir yandan müziğin teorisiyle uğraşırken, diğer yandan da eser besteleyip musıki icra etmiş (kendisi neyzendi, Yenikapı Mevlevîhanesi’nde neyzenbaşılık yapmıştı) ve bu icranın kâğıda dökülmesini sağlayacak bir notalama sistemi geliştirmiştir.”
Cem Behar, Abdülbâki Nâsır Dede’nin yapıtları üzerinden dönemin musıki anlayışını, icra yöntemlerini, arka planda yaşanan toplumsal-siyasî gelişmelerin ve geleneksel kadîm ilimlere sirayet eden yeniliklerin musıkiye etkisini inceliyor."
*Cem Behar (Prof. Dr.) 1946 yılında İstanbul’da doğdu. Yüksek öğrenimini Paris’te tamamladı. Müzik çalışmalarına Fikret Bertuğ ile başladı. Daha sonra Emin Ongan, Niyazi Sayın ve Necdet Yaşar ile çalıştı. 1980’den bu yana çeşitli dergi ve gazetelerde Osmanlı/Türk musıkisine ilişkin makaleleri yayımlandı. Müzikle ilgili kitapları: “Klâsik Türk Müziği Üzerine Denemeler” (İstanbul, Bağlam Yayınları, 1987); “On Sekizinci Yüzyılda Türk Müziği” (İstanbul, Pan Yayıncılık, 1987); “Ali Ufkî ve Mezmurlar” (İstanbul, Pan Yayıncılık, 1990); “Zaman, Mekân, Müzik – Klâsik Türk Musıkisinde Eğitim (Meşk), İcra ve Aktarım” (İstanbul, AFA Yayıncılık, 1993); “Aşk Olmayınca Meşk Olmaz – Geleneksel Osmanlı/Türk Müziğinde Öğretim ve İntikal” (İstanbul, YKY, 1998, 2003, 2006, 2012, 2014, 2018); “Musıkiden Müziğe – Osmanlı/Türk Müziği: Gelenek ve Modernlik” (İstanbul, YKY, 2005, 2008); “Saklı Mecmua – Ali Ufkî’nin Bibliothèque Nationale de France’taki [Turc 292]Yazması” (İstanbul, YKY, 2008, 2016); “Şeyhülislâm’ın Müziği – 18. Yüzyılda Osmanlı/Türk Musıkisi ve Şeyhülislâm Es’ad Efendi’nin Atrabü’l-Âsâr’I” (İstanbul, YKY, 2010, 2017, “Osmanlı/Türk Musıkisinin Kısa Tarihi”, YKY, 2015, 2019), “Kan Dolaşımı, Ameliyat ve Musıki Makamları – Kantemiroğlu” (1673-1723) ve “Edvâr’ının sıradışı müzikal serüveni” (İstanbul, YKY, 2017), “Orada Bir Musıki Var Uzakta… / XVI. Yüzyıl İstanbulu’nda Osmanlı/Türk Musıki Geleneğinin Oluşumu” (İstanbul, YKY, 2020-2021), 1977-2013 yılları arasında Boğaziçi Üniversitesi’nde görev yapan Cem Behar 2013-2020 yılları arasında da İstanbul Şehir Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yapmıştır.
** Yapı Kredi Yayınları, 2022.
İLGİLİ YUVARLAKMASALAR
- Osmanlı Hat Sanatında Tekke Yazıları
- Bir Mirasın Tevarüsü / 30. Ölüm Yıldönümünde M. Seyfettin Özege
- Bir Sebk-i Hindî Şairi Olarak Şevket-i Buharî ve Osmanlı Şiirine Etkisi
- Osmanlı Edebiyatında Himaye Geleneği Üzerine Düşünceler
- Geç Osmanlı Dünyasında Mimarlık ve Hafıza - Arşiv, Jübile, Âbide
- Müzik ve Hafıza
- Gelenekselci Ekol ve İslam
- Tasavvufi Geleneğin Osmanlı Siyasi Düşüncesinde Tezahürü
- Osmanlı Klasik Döneminde Cebir
- Osmanlı'nın Felsefi Mirası
- Musiki İnkılabının Sosyolojisi: Klasik Türk Müziği Geleneğinde Süreklilik ve Değişim
- Türk Musiki/Müzik Devrimi
- Türk Müziğinin Bin Yıllık Mirası: Edvar Geleneği
- Fıkıhtan Hukuka: Osmanlı'da Hukuk Eğitiminin Dönüşümüne Sosyolojik Bir Bakış
- Musikiden Müziğe Osmanlı Türk Müziği: Gelenek ve Modernlik
- İslam Medeniyetinde Mûsiki
- I. Dünya Savaşı Yıllarında Osmanlı Devleti'nde Casusluk Faaliyetleri
- Osmanlı Maârifinde Mûsikî
- 1718'den Günümüze Ney Açkısı
- Darülfünun Felsefe Hocası Olarak Babanzade Ahmed Naim
- Türklerde Askeri Müzik Geleneği: Tuğ, Nevbet, Mehter
- Süleymaniye Camii Geometrik Desenleri ve Tekil Bir Uygulama
- Seyyar Masalcılar: Performans ve Söyleşi
- Alafranga Halleri: Geç Osmanlı'da Adab-ı Muaşeret
- Edebiyat, Müzik ve Hat Sanatında Anlam Sorunu
- Müzik ve Kimlik
- Taşköprizade'nin Ahlak ve Siyaset Düşüncesi
- Doğumunun 125. Yılında Bir Dâhi: Şerif Muhiddin Targan /Modernleşme Sürecinde Bireyselleşme ve Virtüozite İlişkisi
- Osmanlı’da Adalet Fikri ve Pratiği
- Osmanlı İstanbul'unun Eğlence Kültürü ve Karagöz
- Mensur Bir Medhiye Örneği: Şâzî'nin Güzelce Ali Paşa Medhiyesi
- Osmanlı Devleti ve Şii Tebaası
- Akdeniz'de Osmanlı-İspanya Rekabeti, 1560-1574: Teşkilat, Denizgücü ve Savaş
- Osmanlı Klasik Çağında Hilafet Meselesi
- Nezakette Kusur Etmeyen Barbarlar: Cizvit Rahip Paul Tafferner'in Gözünden Osmanlı Diplomasisi (1665-1666)
- Hilafet ve Saltanat
- Gelenek Tiyatromuz ve Karagöz
- Osmanlı Mimarîsini Çalışmak
- Alevler İçinde Osmanlı İstanbulu: Erken Modern Dönemde Şehir Yangınları, Yönetim ve Toplum
- Karagöz Musikisinin İcra Üslubu
- Uluslararası Siyasette Adalet Problemi
- PANEL: Türkiye’de Sanat Alanının Dönüşümü
- Karagöz Mısır'dan mı Geldi?
- Gabriel de Luetz, Aramon Baronu ve Senyörü, Osmanlı Topraklarında (1546-1553): Elçiliği ve Ma‘iyyetinin Mâhiyeti
- Çarlık Rusyası'nda Tiflis Vilayeti
- Osmanlı Kudüsü'nde Toplum ve Siyaset (1703-1789)
- İslam İktisat Düşüncesi: Birikim ve Yönelim
- Karagöz Perdesi'nde Sinema
- Habsburgların Entellektüel Diplomatı Busbecq ve Türk Mektupları
- İlhadı Tartışmak: 15. Yüzyılda Zeyniyye Tarikatı Dervişlerinin İbn Arabi Hakkındaki Düşüncelerinin Değişimi
- II. Selim Dönemi Osmanlı Diplomasisinin Ölçüt ve Çeperleri
- Osmanlı'da Geleneksel Temaşa Sanatlarından Sinemaya Geçiş
- Örencik Kır Evleri
- Osmanlı Dünyasının Kadın Bânileri: Gülnuş Sultan
- Tarih Araştırmalarında Yeni Bir Metot: Osmanlı Arkeolojisi
- Kan Dolaşımı, Ameliyat ve Musiki Makamları: Kantemiroğlu ve Edvâr'ının sıra dışı müzikal serüveni
- 100. Yılında Filistin Meselesi: Osmanlılar, Siyonistler ve Balfour Deklerasyonu
- XIX. Yüzyıl Osmanlı Şehir Tarihi Yazımı: Hükümet Konakları Örneği
- İlkçağ Yunan Felsefesinde Tanrılaşma Arayışı
- İslam Siyaset Düşüncesi Kaynağı Olarak Füru-ı Fikıh Kitapları
- Öznenin Hakikat Kaygısı
- İstibdat’tan I. Dünya Savaşı’na Kadar Osmanlı’da Sinema
- Güncelleşen Karagöz Metinleri ve Dramaturji
- Erken Modern Akdeniz Dünyasında Bir Osmanlı Liman Kentinin Oluşumu: İzmir (1580 - 1780)
- 16. Asırda Bir Osmanlı Coğrafyacısı: Sipâhizâde Mehmed ve Eseri Evzahu'l-mesâlik
- İstanbul, Modernlik, Sinema
- Kırık Bir İlk Hikâyesi: Türk Sinemasının Başlangıcına Dair
- Bir Osmanlı Şehrini Çalışmak 2
- Modernleşen Osmanlı Taşrasında Yönetmek ve Yönetilmek: Batı Anadolu Kazaları (1876-1908)
- İstanbul’da Sessiz Sinema ve Kamusal Alan
- Turgut Cansever Atölyesi
- Sanayileşme ve Şehir Gelişimi (1850-2000): Tarihsel Kaynaklar ve Yeni Yöntemler
- Osmanlı Şehirleri Atlası: Şehirler İçin Yeni Tanımlamalar
- Klasik Dönem Osmanlı Mimarisinde Geometrik Desenler
- Osmanlı Sinemasında Genel Hukuki Düzenleme Çalışmaları: Bir Lâyihanın Serencamı
- Felsefi Hermenötik ve Sanat
- Bir Tarih Malzemesi Olarak Film
- Komitenin Ruhu Talat Paşa
- Şehir ve Mahalle: Osmanlı Trabzon'unda "Keşf-i Kadîm"
- Hilafet: Erken İslâm Tarihinden Osmanlı'nın Son Yüzyılına
- Siyasetnâmeleri Yeniden Okumak: Bir Yönetim Bilimci Gözüyle Geleneksel Siyasi Düşünce
- Amerika’da Osmanlı Tarihçiliği
- Amerika ve Modern Türkiye’nin Oluşumu: Bilim, Kültür ve Siyasi İttifaklar
- Mamure'ye Bakmak İmarı Görmek: Bir Osmanlı Mahallesinin Teşekkülü ve Tekâmülü
- Yüzyıllık Metinlerle Tanburi Cemil Bey
- II. Meşrutiyet Döneminde Kadıköy’de Gündelik Hayat ve Sayfiye Kültürü
- Milli Sinema Osmanlı'da Sinema Hayatı ve Yerli Üretime Geçiş
- Sultan Osman’ın Bastırdığı Üç Nadir Sikke
- Osmanlı Deniz Tarihçiliği: Otobiyografik Bir Anlatı
- Osmanlının Son Döneminde Evlerdeki Hatların Kültürel Rolü
- Osmanlı’da Köleliğin Sonu: Uluslararası Hukuk ve Mahremiyetin Siyaseti
- Osmanlı Toplumunda Kültürel Üretim Mekânları
- Devletin Kahyası, Sultanın Efendisi Mehmed Said Hâlet Efendi
- "İkinci" Evden "Birinci" Eve: Yahşibey Evleri ve Diğer Altı Ev
- Dindarlık mı Rasyonellik mi?: İslami ve Konvansiyonel Bankalarda Mevduat Sahibi Davranışı
- IX./XV. Asır Kahire'sinde Ulema, Medrese ve İslami İlimlerin Yüksek Öğretimi
- 18. Yüzyıl Osmanlı’da Savaş Esirleri
- Osmanlı Akdeniz'inde Kurumsal Dönüşüm ve Girişimci Ağlar: "18. Yüzyıl Levant Kumpanyası Tüccarları ve İngiliz Tüccar Aileler"
- Geç Osmanlı’dan Erken Cumhuriyet’e İstanbullu Müzisyenlerin Sosyal Profil Analizi: Sosyal Ağlar ve Bir “Meslek” Olarak Müzik
- Edirne Üç Şerefeli Cami ve Belgeler Üzerinden Erken Dönem Onarımları
- İmparatorlukla Cumhuriyet Arasında Mustafa Kemal'in Gazetesi: Hakimiyet-i Milliye (1920-1924)
- Basra Körfezi'nde Osmanlı Denizcilik Faaliyetleri (1847-1914)
- Peygamber’in Dâhi Torunu: Şerif Muhiddin Targan
- İslam Siyaset Düşüncesinde Siyasal Nerede Aranmalı?
- Çehrin Seferi (1678) ve Osmanlıların Kuzey Politikası
- Osmanlı İmparatorluğu Posta Tarihi
- Bırakın Çocuk Oynasın
- Felsefe ve Vahiy: Sa‘îd b. Dâdhürmüz ve Felsefî Risâleleri
- Şair Müzelerinden Şiir Müzelerine: Yahya Kemal Müzesi Tasarım Önerisi
- Osmanlı Matbaacılığının Yerelleşmesi: Yasal Zemin, Aktörler ve Toplumsal Ağlar, 1831-1863
- Mızrabı, Yayı ve Kalemiyle Mesud Cemil
- Platon'un Parmenides Diyaloğundaki "Methexis" Tartışmasının Bir Eleştirisi
- Eric Broug ile Söyleşi: İslam Sanatında Geometrik Desenler
- Kamu Yönetimi Âdâbı: Geleneğin İzinden Giden Modern Bir Siyasetnâme
- Gelibolulu Mustafa Âlî’nin Kayıp Farsça Divanı
- Sedat Anar’ın Sokağı: Sokaknâme
- İstinsâh Sürecinin Dönüştürücü Etkisi: Yûsuf-ı Meddâh’ın Kıssa-i Yûsuf Örneği
- 19. Yüzyılda Kendini Yazmak: Nigar Hanım'ın Günlüklerinde Benlik İnşası
- Osmanlı-Güneydoğu Asya İlişkileri
- Türk Sineması ve Popüler Müzik
- İlimleri Sınıflamak: İslam Düşüncesinde İlimler Tasnifi
- Osmanlı Matbuat Kapitalizmi ve Milliyetçilik (1913-1914)
- Fasıl Heyetı̇nden Koroya: Klasik Türk Müzı̇ğinde Standartlaştırıcı Bir Araç Olarak Koro
- Osmanlı'da Siyasi ve Hukuki Bilginin Sekülerleşmesi Bağlamında 'Meşrutiyet' Kavramı (1860-1911)
- 18. Asrın İlk Yarısında Osmanlı-Şii İlişkileri ve Osmanlı Hilafeti
- Osmanlı İmparatorluğu’nun Tuna Donanması: Teşkilatı ve Faaliyetleri (1683-1718)
- Müziği Kitaptan Dinlemek
- Türk Beşleri: İdeolojiden Tahayyüle Bir Cumhuriyet Ütopyası
- Alaturka: Türk Müziğinde Bir Üslup
- Etnomüzikoloji: Kültürler ve Müzikler
- Osmanlı'nın Para İle İmtihanı
- Siyasi Tecdîd ve Osmanlılar
- Geç Osmanlı Dönemi Romanlarında Şair ve Şiir
- Geç Osmanlı Toplumunda Matbaalar ve Kitap Yayıncılığı
- Serhadde Osmanlı Garnizonları
- Ok, Tüfek ve At 16. Yüzyıl Osmanlı Askerî Devrimi
- Mabeyn-i Hümayun
BİSAV YAZ PROGRAMI 2024
Batı Sonrası Dünya / Karşıtlıklar, Perspektifler ve Yeni Düzen Arayışları 3-7 Eylül 2024
DETAYLI BİLGİ